Jouw bedrijfscultuur veranderen, hoe doe je dat?

Anekdotes uit de praktijk:

Het MT van een grote ICT-onderneming gaf heel trots aan dat ze hartstikke goed en duidelijk communiceerden met hun medewerkers. In de gehouden Bedrijfscultuur Monitor gaven de medewerkers aan dat ze nooit iets hoorden van de directie. Ja, op de kerstborrel een standaard praatje en een nietszeggend kaartje bij het kerstpakket. Hoe groot kan de kloof in beleving zijn?

Een groothandel in elektrische apparatuur wilde een cultuurverbetering. De directeur had op de zeepkist gestaan en de manschappen toegesproken dat ze het anders gingen doen. Er moest een cultuurprogramma komen. O ja, ik kreeg te horen dat de hoofddirectie niet meedeed. Ze vonden dit allemaal zo’n gedoe. Mijn advies was: in dat geval niet aan beginnen, het is bij voorbaat een kansloze missie. Geef het geld uit aan een BBQ voor het personeel en ga met zijn allen naar de Efteling voor de lol, maar ga geen cultuurprogramma draaien.

Een productiebedrijf is 30 jaar directief aangestuurd. De directie weet alles en de medewerkers worden weinig bij zaken betrokken. Medewerkers die niet functioneren worden verplaatst en verplaatst en verplaatst. Totdat door al dat verplaatsen van medewerkers en het niet juist optreden door managers en directeur, het bedrijf er zelf last van begon te krijgen. Toen moest het ineens anders, maar de rotte appels bleven zitten. Weer niet doorpakken op een cruciaal moment. Cultuurverandering is ook dan een kansloze missie. Mensen die niet willen, beïnvloeden het rendement met 30-40%. Een medewerker zei me nog: “Marcel, jij bent de eerste die mij in de 30 jaar dat ik hier werk, vraagt wat ik van het bedrijf vind…”.

De bedrijfscultuur is een bijna alles bepalende drager binnen een onderneming. Je kunt veel dingen organiseren, trainen en ontwikkelen maar als de cultuur niet de juiste is, is het rendement van die andere inspanningen uiteindelijk bedroevend laag. We weten dat er een cultuur is maar het is niet altijd zichtbaar en zeker niet grijpbaar, echter het kan een onderneming maken en breken. Zo sprak ik laatst een directeur van een onderneming die enkele jaren onder buitenlandse vlag had gezeten. De strakke Angelsaksische aansturing werkte verlammend op het bedrijf, de ontevredenheid maar ook de stress namen wekelijks toe. De bedrijfscultuur veranderde in twee jaar tijd tot een zeer bedenkelijk niveau, hetgeen zich uitte in onverschilligheid, een groter ziekteverzuim en een groot verloop onder het personeel. Inmiddels zijn ze weer terug bij een Nederlandse investeerder maar de ‘averij’ die de onderneming heeft opgelopen is aanzienlijk en er zal een zorgvuldig reparatietraject volgen.

Maar ook daar waar geen buitenlandse inmenging is, zie ik met grote regelmaat dat er in de loop van de jaren een bedrijfscultuur is gegroeid die niet gezond is. Sommige ondernemingen zijn enorm proces gestuurd. Daar hoeft op zich niets mis mee te zijn. Sterker nog, hun businessmodel kan soms alleen overleven met die strakke sturing. Echter waar men de fout ingaat is dat deze zware procesmatige sturing ook bewust of onbewust wordt toegepast op medewerkers. Men zit zo in die procesmodus dat men zich niet realiseert dat dit aan de menskant averechts werkt.

Het tegenovergestelde gebeurt ook, daar waar geen sterk en goed leiderschap is kan er té veel ruimte komen waardoor eilandjes en kleine koninkrijkjes ontstaan. En waar territoria ontstaan zal de chemie met elkaar ver te zoeken zijn. Kenmerken zijn: medewerkers worden genegeerd (géén rol spelen is zelfs erger dan een negatieve rol!), er wordt geroddeld, sporen vernietigd, mensen meer laten vertellen dan lief is, liegen, fronten kiezen, pas afsnijden, lobbyen, politieke spelletjes, mensen uitspelen. Zoals reeds hierboven benoemd leidt dit tot onverschilligheid, korte lontjes, ziekteverzuim, en burn-out verschijnselen én rendementsverlies voor de onderneming zelf. Dit kan toch niemand willen zou je zeggen.

De centrale vraag is dan ook: Hoe krijg je grip op de bedrijfscultuur en hoe kun je die beïnvloeden?
Hier volgen enkele tips. Ik realiseer me dat dit niet uitputtend is, maar het geeft wel een eerste handreiking.

  • Zorg dat heel helder is waar het schip naar toe vaart. Iedereen moet weten wat het bedrijf wil. Het lijkt overbodig maar vraag maar eens écht door op de werkvloer of ze het weten?
    1. Van kantinemedewerker, telefoniste, boekhouding, sales tot directie.
    2. Mensen willen duidelijkheid, waar doen we het voor?
    3. Met ieder klantcontact, ongeacht vanuit welke afdeling, geef je een signaal af aan de klant.
  • Het begint bij de oprechte intrinsieke gedrevenheid en een groot uithoudingsvermogen bij de allerhoogste in rang!
    1. De baas gaat voorop in de strijd, iedere dag weer. Dit houdt nooit op.
    2. Haal het bordje bij de eerste parkeerplaats bij de voordeur met ‘directie’ morgenvroeg weg en zet daar ‘bezoekers’ neer. Schaam je als het er overmorgen nog staat. Je geeft een fout signaal af: ik ben de belangrijkste. Ooit van dienend leiderschap gehoord?
    3. Echte leiders durven te ‘buigen’ voor hun medewerkers.
    4. Macht heb je, maar gezag moet je verdienen als leidinggevende.
    5. Dit heeft alles met attitude en voorbeeldgedrag te maken die nodig zijn om cultuurveranderingen te laten slagen.
  • Zorg voor voldoende medezendelingen met dezelfde overtuiging als jijzelf. Deze heb je écht nodig. Je kunt het niet alleen.
  • Realiseer je dat het een kwestie van geduld is, volharding is noodzaak… hetgeen op den duur overgaat in energie en positieve flow. De groep die je overtuigt wordt iedere week groter.
  • Cultuurverandering vindt plaats in de haarvaten van het bedrijf, overal en iedere dag etaleer je dit, ook in de kleine, soms schijnbaar onbelangrijke zaken. Je staat er versteld van hoe vaak kleine dingen voor veel mensen groot en belangrijk zijn.
  • Bouw aan drie hoofdelementen:
    1. Bouw veiligheid in voor mensen
    2. Durf kwetsbaarheid te tonen
    3. Benoem een doel

Dit is een kleine aanzet, uiteraard is het totaalplaatje uitgebreider en completer. Maar het begint met bewustwording. Lukt het jou om een positieve draai te geven aan de bedrijfscultuur bij jouw onderneming dan zul je zien dat je grote(re) stappen maakt dan dat je alleen maar in activa en hardware investeert.

Mocht je interesse hebben in meer achtergrondinformatie, gewoon even laten weten, geen probleem.

 

 

Nog geen reacties.